Cẩm nang người chơi

Cách chơi Ô Ăn Quan cho người mới

Ô Ăn Quan là trò chơi dễ tiếp cận nhưng giàu tính chiến thuật. Chỉ cần nắm vững các bước chuẩn bị, cách rải sỏi và quy tắc ăn quân, bạn có thể tự tin tham gia mọi ván đấu.

1. Chuẩn bị bàn chơi và nhận biết các ô

Bàn cờ Ô Ăn Quan là một hình chữ nhật chia thành mười ô vuông nhỏ (gọi là ô dân), xếp thành hai hàng đối xứng nhau, mỗi bên năm ô thuộc quyền kiểm soát ban đầu của một người chơi.

Ở hai đầu bàn cờ là hai ô hình bán nguyệt lớn hơn gọi là ô quan. Ban đầu, mỗi ô dân được đặt năm viên sỏi nhỏ (tổng cộng năm mươi viên sỏi dân). Mỗi ô quan có một quân Quan trị giá 10 điểm.

  • Ô dân (Dan pit): Gồm 10 ô, mỗi ô chứa 5 sỏi nhỏ khi bắt đầu. Mỗi viên sỏi dân có giá trị 1 điểm.
  • Ô quan (Quan pit): Gồm 2 ô hai đầu bàn, mỗi ô ban đầu có một quân Quan trị giá 10 điểm.
  • Tổng điểm bàn cờ: Tổng điểm chuẩn của ván đấu hai người là 70 điểm (50 điểm từ 50 viên sỏi dân và 20 điểm từ 2 ô quan).
Sơ đồ 1: Đánh số ô và bố cục bàn cờ chuẩn khi bắt đầu
Quan Trái 10đ
Ô 10 (Đối thủ) 5 sỏi
Ô 9 (Đối thủ) 5 sỏi
Ô 8 (Đối thủ) 5 sỏi
Ô 7 (Đối thủ) 5 sỏi
Ô 6 (Đối thủ) 5 sỏi
Quan Phải 10đ
Ô 1 (Bạn) 5 sỏi
Ô 2 (Bạn) 5 sỏi
Ô 3 (Bạn) 5 sỏi
Ô 4 (Bạn) 5 sỏi
Ô 5 (Bạn) 5 sỏi
Ô 1 - 5: Phần sân người chơi
Ô 6 - 10: Phần sân đối thủ
2 ô Quan: Trị giá 10 điểm mỗi ô

2. Thao tác một lượt chơi: Chọn ô và hướng đi

Khi bắt đầu ván đấu, hệ thống tự động chỉ định người đi trước. Trong lượt của mình, thao tác diễn ra tuần tự:

  1. Chọn ô: Bạn chỉ được chọn một trong năm ô dân thuộc phần sân của mình đang có sỏi. Tuyệt đối không được chọn ô dân trống hoặc bốc trực tiếp từ ô quan để bắt đầu lượt.
  2. Chọn hướng rải: Bốc toàn bộ số sỏi trong ô đã chọn lên tay và rải lần lượt từng viên vào các ô liền kề, có thể chọn theo chiều kim đồng hồ hoặc ngược chiều kim đồng hồ.
Sơ đồ 2: Hai hướng rải quân khép kín quanh bàn cờ

Thuận chiều kim đồng hồ (CW): Ô 5 → Ô 4 → Ô 3 → Ô 2 → Ô 1 → Quan Trái → Ô 10 → Ô 9 → Ô 8 → Ô 7 → Ô 6 → Quan Phải → Ô 5...
Ngược chiều kim đồng hồ (CCW): Ô 1 → Ô 2 → Ô 3 → Ô 4 → Ô 5 → Quan Phải → Ô 6 → Ô 7 → Ô 8 → Ô 9 → Ô 10 → Quan Trái → Ô 1...

3. Rải quân liên tục và điều kiện dừng

Quy tắc Rải quân diễn ra như sau: sau khi viên sỏi cuối cùng trên tay được thả xuống một ô:

  • Rải tiếp (Relay Sowing): Nếu ô liền kề tiếp theo là một ô dân có chứa sỏi, bạn lập tức bốc toàn bộ số sỏi trong ô đó lên tay và tiếp tục rải theo cùng hướng đi ban đầu. Quá trình này có thể lặp lại nhiều lần.
  • Dừng lượt tại ô Quan: Sau khi rải hết quân trên tay, nếu ô kế tiếp là ô Quan có quân (occupied Quan pit), lượt đi dừng lại. Không được bốc quân trong ô Quan để rải tiếp; lượt chuyển sang đối thủ.
  • Dừng khi gặp hai ô trống: Nếu ô liền kề tiếp theo là ô trống, và ô tiếp sau đó cũng là ô trống (hoặc hai ô trống liên tiếp), lượt đi kết thúc và bạn không ăn được quân nào.

4. Ăn quân và ăn cách quãng liên hoàn

Quy tắc Ăn quân là điểm hấp dẫn nhất trong chiến thuật Ô Ăn Quan:

Nếu sau khi rải hết sỏi trên tay, ô tiếp theo là một ô trống và ô kế tiếp sau ô trống đó lại là một ô có chứa sỏi (dù là ô dân hay ô quan), bạn được quyền ăn toàn bộ số sỏi trong ô đó và đưa về kho điểm của mình.

Ví dụ cụ thể: Sau khi rải viên sỏi cuối cùng, nếu ô liền kề tiếp theo là một ô trống và ô kế sau ô trống đó đang có 4 viên sỏi, bạn được ăn trọn vẹn 4 viên sỏi này để đưa về kho điểm. Nếu ô kế sau ô vừa ăn lại là một ô trống, và ô tiếp sau ô trống đó lại có sỏi (chẳng hạn 2 viên sỏi dân hoặc 1 ô Quan), bạn tiếp tục được ăn ô đó trong chuỗi ăn liên hoàn.

Sơ đồ 3: Minh họa cấu trúc ăn quân cách một ô trống
Ô vừa thả sỏi cuối Dừng rải
→
Ô liền kề Ô trống (0 sỏi)
→
Ô kế tiếp 4 viên sỏi (Ăn!)

Ăn liên hoàn (Multi-capture): Quá trình ăn liên hoàn này diễn ra liên tiếp chừng nào cấu trúc "cách một ô trống rồi đến ô có sỏi" vẫn còn tiếp tục theo cùng chiều rải quân.

5. Tình huống hết quân và Bù dân

Trong quá trình thi đấu, sẽ có lúc đến lượt bạn đi nhưng toàn bộ năm ô dân trên phần sân của bạn đều trống rỗng (không còn viên sỏi nào để chọn). Tình huống này gọi là hết quân trên phần sân.

Khi đó, bạn bắt buộc phải thực hiện thao tác Bù dân: hệ thống trừ 5 điểm từ kho điểm đã ăn được của bạn và đặt một quân dân vào mỗi ô trong năm ô dân của bạn. Sau khi bù dân, bạn chọn một ô trong năm ô đó để bắt đầu lượt đi như bình thường.

Nếu kho điểm của bạn có dưới 5 điểm, bạn sẽ bị xử thua ngay lập tức do thiếu quân bù dân.

6. Ba lỗi phổ biến người mới thường gặp

Để nâng cao trình độ và tránh mất điểm đáng tiếc, người mới chơi cần lưu ý:

  • Không tính điểm dừng ở ô Quan: Quên kiểm tra ô kế tiếp sau khi rải hết quân: nếu đó là ô Quan có quân, lượt sẽ dừng, có thể để lại thế trận thuận lợi cho đối phương.
  • Không dự trữ đủ điểm để bù dân: Tập trung ăn quân nhưng không để ý giữ đủ 5 điểm trong kho, dẫn đến việc bị xử thua khi phần sân cạn quân.
  • Quên thế ăn liên hoàn của đối phương: Rải sỏi tạo ra một chuỗi ô trống - ô có sỏi, vô tình "dọn cỗ" cho đối phương ăn một lúc nhiều ô lớn.

7. Chơi chế độ Lật bàn: đổi bên sau nước mở đầu

Lật bàn dành riêng cho ván 2 người. Chọn Lật bàn trong phần luật khi luyện tập hoặc tạo phòng. Luật rải quân, ăn quân và bù dân vẫn theo Cơ bản; khác biệt là người đi sau có quyền nhận bên của người mở đầu sau khi nhìn thấy nước đầu tiên.

  1. Người đi trước hoàn tất nước mở đầu. Chờ toàn bộ hoạt ảnh rải/ăn quân kết thúc.
  2. Người đi sau nhìn vị trí quân và điểm hiện tại. Nếu muốn đổi bên, nhấn nút Lật bàn cạnh bộ đếm Quan bên phải rồi xác nhận.
  3. Khi xác nhận, hai người đổi bên quản lý cùng kho điểm của bên đó. Bàn cờ giữ nguyên trạng thái sau nước mở đầu; không có quân nào được bốc, rải hay ăn thêm bởi thao tác đổi bên.
  4. Người mở đầu cũ giờ ở bên đang đến lượt và phải đi tiếp. Người lật bàn không được đi thêm một nước ngay sau thao tác đổi bên.

Nếu không muốn đổi: đóng hộp xác nhận để cân nhắc tiếp, hoặc đi quân bình thường để giữ bên của mình. Chỉ việc đi quân mới bỏ quyền đổi bên. Cơ hội này chỉ có sau đúng một nước mở đầu, chỉ cho người đi sau và chỉ dùng một lần; không dùng giữa ván, sau khi ván kết thúc hay trong hoạt ảnh.

Ví dụ: người mở đầu vừa ăn 6 điểm

Gọi An là người mở đầu ở P0, Bình là người đi sau ở P1. Sau nước Ô 2 thuận chiều trong bài đếm đường rải, kho P0 có 6 điểm, P1 có 0 và đang đến lượt P1. Bình lật bàn: Bình nhận bên P0 cùng 6 điểm; An nhận bên P1 cùng 0 điểm và đi tiếp. Số quân, vị trí ô và tổng điểm trên bàn không đổi. Nếu Bình đi quân thay vì lật, An tiếp tục giữ P0 và 6 điểm.

Trước khi chọn, so cả điểm đã ăn và các nước hợp lệ của bên sẽ nhận. Ví dụ 6 điểm chỉ minh họa quyền đổi bên, không chứng minh lật bàn luôn tốt hơn. Trong ván có đồng hồ, thời gian đã dùng để cân nhắc vẫn được tính; lật bàn không cấp một quỹ thời gian mới.

8. Chơi Quan Già: kiểm tra 5 quân dân trước khi ăn

Chọn Quan Già khi luyện tập hoặc tạo phòng; luật này có cho bàn 2 người và 3 người. Rải qua ô Quan vẫn đặt một quân dân như thường. Hạn chế chỉ được xét khi một ô Quan trở thành mục tiêu ăn trong mẫu “ô trống → ô có quân”. Không được bốc ô Quan để rải tiếp ở bất kỳ chế độ nào.

  • Ô có 1 quân Quan + 4 dân: chưa được ăn. Lượt dừng tại mục tiêu ấy; không được bỏ qua để ăn ô phía sau.
  • Ô có 1 quân Quan + 5 dân: được ăn nếu đúng mẫu ăn, thu 10 + 5 = 15 điểm. Đếm dân riêng; giá trị 10 điểm của quân Quan không thay cho 5 quân dân.
  • Đếm tại thời điểm xét ăn, sau các lần rải trong nước đang đi. Nếu ô nhận thêm dân từ 4 lên 5, điều kiện đã đủ; vẫn phải có ô trống phía trước mục tiêu.
  • Ô đã mất quân Quan nhưng sau đó nhận 2 dân: có thể ăn 2 điểm theo luật thường, không cần chờ đủ 5. Điều kiện Quan Già không áp dụng cho dân trong một ô không còn quân Quan.

Cùng một thế cờ, khác kết quả

Ở bài ăn liên hoàn, P0 rải Ô 3 ngược chiều, qua Ô 5 trống để nhắm Quan Phải có 1 Quan + 2 dân. Với Cơ bản hoặc Lật bàn, P0 ăn Quan Phải 12 điểm rồi ăn Ô 7 thêm 4 điểm, tổng 16. Với Quan Già, chuỗi dừng ngay trước Quan Phải vì chỉ có 2 dân: cả Quan Phải lẫn Ô 7 vẫn còn, P0 không được cộng điểm trong nước này.

Trước mỗi nước, kiểm tra cả đường rải lẫn số dân ở từng mục tiêu Quan. Đủ 5 dân không tự tạo quyền ăn nếu thiếu ô trống ngăn cách. Ăn được một Quan cũng chưa kết thúc ván: bàn 2 người kết thúc khi cả hai ô Quan trống hoàn toàn; bàn 3 người xét cả ba ô. Dân được rải vào ô đã mất quân Quan cũng phải hết. Quy tắc bù dân vẫn áp dụng bình thường.

Lặp nước ở bàn 2 người: Quan Già và Lật bàn hiện dừng ván khi cùng cặp nước của hai bên lặp ba lần liên tiếp. Dân còn lại trên mỗi bên được gom cho bên đó, quân còn nằm trong ô Quan không được tính. So điểm để quyết định thắng hoặc hòa; không áp dụng mốc 36/70 cho trường hợp này.

Bắt đầu luyện tập ngay

Nắm vững cách chơi là bước đầu tiên. Bạn có thể xem thêm Luật chơi Ô Ăn Quan đầy đủ để hiểu các biến thể như Lật bàn, Quan Già và luật thi đấu trực tuyến, hoặc tìm hiểu thêm tại trang Giới thiệu Ô Ăn Quan Online.

Chơi với máy ngay

Beginner’s guide

How to Play O An Quan - Beginner's Guide

O An Quan is accessible yet deeply tactical. Master the board setup, pebble sowing, capturing sequences, and refill rules to play with confidence.

1. Board Setup and Pit Types

The O An Quan board consists of ten small square citizen pits arranged in two opposing rows of five pits, alongside two semicircular mandarin squares at each end.

Each citizen pit begins with five small pebbles (50 citizen pebbles total, 1 point each). Each mandarin square contains one large stone worth 10 points (20 points total for both mandarin squares). The standard game totals 70 points.

Diagram 1: Standard board numbering and initial layout
Left Quan 10 pts
Pit 10 (Opponent) 5 pebbles
Pit 9 (Opponent) 5 pebbles
Pit 8 (Opponent) 5 pebbles
Pit 7 (Opponent) 5 pebbles
Pit 6 (Opponent) 5 pebbles
Right Quan 10 pts
Pit 1 (You) 5 pebbles
Pit 2 (You) 5 pebbles
Pit 3 (You) 5 pebbles
Pit 4 (You) 5 pebbles
Pit 5 (You) 5 pebbles

2. Making a Move: Selecting a Pit and Direction

On your turn, you must pick up all pebbles from one of the five citizen pits on your own side that contains pebbles. You cannot pick from an empty pit or directly initiate a move from a mandarin square. Choose to sow clockwise or counter-clockwise.

Diagram 2: Two sowing loops around the board

Clockwise (CW): Pit 5 -> Pit 4 -> Pit 3 -> Pit 2 -> Pit 1 -> Left Quan -> Pit 10 -> Pit 9 -> Pit 8 -> Pit 7 -> Pit 6 -> Right Quan -> Pit 5...
Counter-clockwise (CCW): Pit 1 -> Pit 2 -> Pit 3 -> Pit 4 -> Pit 5 -> Right Quan -> Pit 6 -> Pit 7 -> Pit 8 -> Pit 9 -> Pit 10 -> Left Quan -> Pit 1...

3. Relay Sowing and Stopping Conditions

Distribute one pebble into each consecutive pit. If the last pebble drops into a pit followed by another populated citizen pit, scoop up all pebbles in that pit and continue sowing (relay sowing).

After sowing the last pebble, if the next pit is an occupied mandarin square (occupied Quan pit), the turn ends without relay sowing. If followed by two empty pits, the turn also ends without capturing.

4. Capturing and Multi-Captures

If your final pebble is followed by an empty pit, and the pit immediately following that empty pit contains pebbles, you capture all pebbles in that pit.

Concrete Example: Suppose your last pebble lands in a pit, the next pit is empty, and the subsequent pit holds 4 pebbles. You capture all 4 pebbles into your score reserve. If the pit after the captured one is also empty and followed by another populated pit (such as 2 citizen pebbles or a mandarin square), you continue capturing in a continuous multi-capture chain along the sowing direction.

Diagram 3: Capturing across an empty pit
Final pebble dropped Stop sowing
->
Next pit Empty pit (0)
->
Subsequent pit 4 pebbles (Capture!)

5. Empty Side and Pebble Refill

When it is your turn and all five citizen pits on your side are completely empty, you must perform a refill: the system deducts 5 points from your score reserve and places one citizen pebble into each of your five pits before you select a move.

If your score reserve holds fewer than 5 points, you forfeit the match immediately due to insufficient refill points.

6. Common Beginner Mistakes

Check the next pit after sowing: an occupied mandarin square stops your turn. Also watch for insufficient points for required refills and multi-capture openings for your opponent.

Ready to practice? Check the Tactics Guidebook, read the Complete Rules, learn more in our About Guide, or jump into a match.

Practice Now

7. Table Flip: Swap Sides after the Opening Move

Table Flip is available for two-player games only. Select Table Flip in the rules when starting practice or creating a room. Standard sowing, capturing, and refill rules apply; the second player may take the opener’s side after seeing the opening move.

  1. The opener completes their first move. Wait until all sowing and capture animations finish.
  2. The second player reviews the stones and scores. To swap, press the round Table Flip button beside the right Quan counter and confirm.
  3. Confirmation exchanges the sides and their score reserves between the players. The board remains exactly as it was after the opening; swapping does not scoop, sow, or capture any stones.
  4. The original opener now controls the side whose turn it is and must play next. The player who swapped does not get an extra move immediately afterwards.

To keep your side: close the confirmation to continue considering, or make a normal move to decline the swap permanently. Closing the dialog alone does not decline it. The opportunity exists only after exactly one opening move, only for the second player, and only once. It is unavailable midgame, after the game ends, or during animations.

Example: the opener captured 6 points

An opens as P0; Binh is P1. After the clockwise Pit 2 move in the sowing-count example, P0 holds 6 points, P1 holds 0, and P1 is due to move. If Binh swaps, Binh takes P0 and its 6 points; An takes P1 and its 0 points and plays next. Stone counts, pit positions, and total board value stay unchanged. If Binh makes a normal move instead, An keeps P0 and the 6 points.

Compare both captured points and the legal moves available on the side you would receive. The 6-point example illustrates ownership; it does not establish that swapping is always better. In timed games, deliberation still consumes time and swapping does not grant a fresh time bank.

8. Mature Quan: Count Five Dan Stones before Capturing

Select Mature Quan when starting practice or creating a room; it is available for two- and three-player boards. Sowing through a Quan pit still adds one Dan stone normally. The restriction is checked when that pit becomes a capture target following an empty pit. Quan pits cannot be scooped for relay sowing in any mode.

  • 1 Quan piece + 4 Dan stones: capture is blocked and the turn stops there. You cannot skip that target to capture farther along the chain.
  • 1 Quan piece + 5 Dan stones: a valid capture collects 10 + 5 = 15 points. Count Dan separately; the Quan piece’s 10-point value does not satisfy the five-Dan requirement.
  • Count at capture time, after any sowing in the current move. A pit increased from four to five Dan qualifies, but still needs an empty pit immediately before it in the capture direction.
  • No Quan piece + 2 Dan stones: Dan later sown into a previously captured Quan pit can be captured for 2 points under normal rules. The maturity restriction no longer applies without the Quan piece.

One position, different outcomes

In the capture-chain example, P0 sows counter-clockwise from Pit 3, crosses empty Pit 5, and targets Right Quan with one Quan piece and two Dan stones. Standard or Table Flip captures Right Quan for 12 points and Pit 7 for another 4, totaling 16. Mature Quan stops before Right Quan because it holds only two Dan: both Right Quan and Pit 7 remain, and P0 gains no points from this move.

Check the sowing path and the Dan count at every Quan target. Five Dan does not grant a capture without the preceding empty pit. Capturing one Quan does not itself end the game: the two-player Quan condition requires both pieces gone, and the three-player board requires all three. Normal refill rules still apply.

Two-player repetition: current Mature Quan and Table Flip games end when the same alternating pair of moves repeats three consecutive times. Each side sweeps its remaining Dan; stones left in Quan pits are excluded. Compare scores for a win or draw. The 36/70 threshold does not apply to this ending.